12 augustus 2026
Van ambitie naar wetgeving
Op 2 juli 2026 kondigde de minister aan dat ze wettelijk gaat vastleggen dat gemeenten optoppen, splitsen en woningdelen moeten gaan faciliteren, in plaats van er drempels voor op te werpen. Het ministerie wijst daarbij twee concrete knelpunten aan.
- Optoppen: het is nu vaak vooraf onduidelijk onder welke voorwaarden een extra bouwlaag wordt toegestaan. Daardoor is voor ieder project apart een onzeker en langdurig vergunningstraject nodig.
- Woningdelen: in sommige gemeenten staat in het omgevingsplan dat er maar één huishouden per woning mag wonen. Hierdoor is soms een vergunning nodig als bijvoorbeeld twee of drie volwassenen (geen stel) samen willen wonen, terwijl die regel daar meestal niet voor bedoeld was.
De aanpak van deze knelpunten valt onder de 'Landelijke Aanpak Beter Benutten', het kabinetsprogramma om de woningnood te bestrijden door de bestaande woningvoorraad strategischer in te zetten. Die naam is nieuw, maar het onderwerp zelf niet: FOI schreef er in 2023 al over, toen het toenmalige kabinet met een verkenning bezig was. Onderzoek liet destijds zien dat optoppen alleen al tot 100.000 extra woningen zou kunnen opleveren. Ook kwamen struikelblokken als onduidelijke vergunningsvoorwaarden en streng parkeerbeleid naar voren – zaken die minister Boekholt-O'Sullivan nu onder handen wil nemen.
Inmiddels ligt haar plan ook bij de Tweede Kamer: begin september komt de onderliggende Kamerbrief aan bod bij de vaststelling van de vergaderagenda. Kort daarna bepaalt de vaste Kamercommissie voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening tijdens de procedurevergadering of een vervolgdebat van toepassing is.
Extra ondersteuning voor gemeenten
Gemeenten hoeven niet te wachten tot de wetswijziging is afgerond. Ze kunnen nu al ondersteuning krijgen via het Nationaal Expertisecentrum Woningbouw en via financiële regelingen zoals de Realisatiestimulans en de Stimuleringsregeling Flex- en transformatiewoningen. Daarnaast komt er praktische hulp, zoals een rekenmodel voor optoppen en een aanpak voor knellende parkeernormen.
Wil je precies weten waar je juridisch rekening mee moet houden bij het optoppen of splitsen van vastgoed? In de Opleiding Fiscale en juridische aspecten bij vastgoed gaan we hier dieper op in.
Nieuwsgierig naar ons volledige vastgoedaanbod? Bekijk dan onze opleidingenpagina of meld je aan voor Permanent Actueel Zakelijk vastgoed.
Bronnen
- Rijksoverheid, "Optoppen, splitsen en woningdelen wordt makkelijker" (2 juli 2026)
- Tweede Kamer, "Eerste resultaten en uitwerking maatregelen van de Landelijke Aanpak Beter Benutten" (2 juli 2026, Beslisnota bij Kamerbrief)
- Rijksoverheid, “Landelijke Aanpak Beter Benutten” (20 april 2026)
- Rijksoverheid, “Kamerbrief beter benutten bestaande woningvoorraad” (17 mei 2023, minister De Jonge)
- Rijksoverheid, “Kamerbrief over Woontop 2024” (11 december 2024)
- Rijksoverheid, "Verkenning landelijke aanpak optoppen van woningen van start" (28 mei 2024)
- Rijksoverheid, “Kamerbrief beter benutten bestaande woningvoorraad” (17 mei 2023, minister De Jonge)