9 juli 2026
Wat de overheidscijfers laten zien
Het Nederlandse ondernemerslandschap is nog steeds volop in beweging. Uit de KVK Bedrijvendynamiek 2025 blijkt dat het aantal stoppende ondernemers in 2025 met 18 procent steeg, terwijl het aantal starters met 10 procent daalde. De groei van het totale aantal vestigingen in het Handelsregister kwam daarmee uit op slechts 1 procent, de laagste stijging in jaren. Opvallend genoeg daalde het aantal faillissementen juist met 21 procent. Volgens KVK kan dit komen doordat ondernemers steeds vaker besluiten te stoppen voordat ze in financiële problemen komen. Hoewel het aantal stoppers in het eerste kwartaal van 2026 voor het eerst in tweeënhalf jaar daalde, blijft het beeld dat van een economie waarin de komende jaren veel bedrijven van eigenaar wisselen of verdwijnen.
Achter die cijfers gaat bovendien een vergrijzende ondernemerspopulatie schuil. Volgens het CBS zijn zelfstandigen duidelijk ouder dan werknemers: van de zelfstandigen met personeel, de groep met een bedrijf dat zich leent voor overdracht, is 62 procent tussen de 45 en 75 jaar, tegenover 39 procent van de werknemers. Hoe scherp de opvolgingskloof kan worden, laat bijvoorbeeld de landbouwsector zien: daar hadden volgens het CBS in 2020 ruim 16 duizend bedrijven met een ondernemer van 55 jaar of ouder geen opvolger (59 procent van die groep). Wanneer een levensvatbaar bedrijf stopt omdat opvolging of financiering uitblijft, gaan werkgelegenheid, vakkennis en economische waarde verloren. Dat maakt een geslaagde overdracht niet alleen voor de ondernemer van belang, maar ook voor de economie als geheel.
Overdragen is een proces van jaren en financiering is daarbij de sleutel
KVK benadrukt dat een goede bedrijfsoverdracht jarenlange voorbereiding vraagt. Ondernemers die dat traject serieus nemen, maken hun bedrijf overdraagbaar, verkleinen de afhankelijkheid van zichzelf als eigenaar en brengen de cijfers op orde. Daarmee vergroten ze niet alleen de verkoopkans, maar maken ze het ook voor de koper een stuk eenvoudiger om de financiering rond te krijgen.
Die financiering vormt in de praktijk vaak het knelpunt. Bij een overname bestaat een groot deel van de koopsom uit goodwill, het verdienvermogen van het bedrijf, en dat kan een koper niet als onderpand aan de financier geven. De overheid heeft daarom instrumenten ingericht die overnamefinanciering mogelijk maken waar die anders zou stranden. Via RVO kan de financier bij een tekort aan zekerheden een beroep doen op de Borgstelling MKB-kredieten (BMKB), waarmee de overheid borg staat voor een deel van het krediet. Voor starters loopt die borgstelling op tot 67,5 procent van de lening en bij grotere overnames kan de financier de Garantie Ondernemingsfinanciering (GO) inzetten. Voor overdrachten in de landbouw bestaat het Borgstellingskrediet voor de Landbouw, met extra gunstige voorwaarden bij opvolging binnen de familie.
De adviseur als schakel tussen opvolger en financier
Overheidsregelingen nemen een deel van het risico weg, maar uiteindelijk moet het dossier de financier overtuigen. Dat vraagt om een scherpe beoordeling van de terugverdiencapaciteit, een realistische kasstroomprognose na de overdracht en inzicht in de risico's van de gekozen structuur, of het nu gaat om een activa-passivatransactie of een aandelenoverdracht met holding. Daar komt bij dat de financiering vrijwel altijd gestapeld is: eigen inbreng, (non-)bancair krediet met of zonder borgstelling en een lening van de verkoper. Het is aan de adviseur om die onderdelen samen te brengen in een voorstel dat klopt en overtuigt. In de praktijk bepaalt juist die vakkennis of een overdracht slaagt.
Klaar voor de opvolgingsgolf?
De opvolgingsopgave houdt de komende jaren aan en de dossiers die eruit voortkomen complexer zijn dan een regulier kredietdossier. Wie bedrijfsovernames wil beoordelen of begeleiden, heeft kennis nodig van waarderingsrapporten, financieringsvormen en juridische structuren. Met de Opleiding Bedrijfsovernames in het mkb ontwikkel je die expertise voor het mkb. Ben je actief in de grootzakelijke markt, dan biedt de Opleiding Bedrijfswaardering en overnamefinanciering grootbedrijf verdieping in waarderingsmethoden, overnamefinancieringen en complexe transacties. Zo ben je voorbereid op de groeiende vraag naar specialistische kennis rondom bedrijfsoverdrachten.
Bekijk het volledige aanbod op foi.nl en schrijf je in.
Bronnen
- KVK Bedrijvendynamiek 2025 (januari 2026)
- KVK Trendrapport Q1 2026 (april 2026)
- CBS, "Wie zijn de zzp'ers?
- CBS, "Geen bedrijfsopvolger voor meer dan 16 duizend boerderijen" (2021, cijfers 2020)
- RVO, Borgstelling MKB-kredieten - Voorwaarden (laatst geüpdatet: 17 april 2026)
- Garantie Ondernemingsfinanciering en Borgstellingskrediet Landbouw