Bank Notes Budget Business 12619
13-05-2019
Finance
Mg 0493V2
Auteur Jaap Huurnink

De risico's van projectfinanciering

Projectfinanciering

Een ondernemer moet natuurlijk zeker weten wat de risico’s zijn, verbonden aan het project dat hij start. Maar ook de financier dient van de ins en outs op de hoogte te zijn, anders kan de schade die deze partij leidt ook aanzienlijk zijn. Daarmee wordt projectfinanciering als één van de financieringen met de meeste risico’s gezien. Belangrijk is daarbij ook of de financiering wordt benaderd als de financiering van de debiteur of de klant als geheel met een klantkwalificatie, of dat uitsluitende het slagen van het project en de kasstromen daaruit als het te financieren object wordt gezien. Bij dit laatste wordt ook wel van een non-recourse financiering gesproken. Het project moet zichzelf dragen en er zijn geen verbonden partijen die aansprakelijk zijn bij default.

De risico's

Het aangaan van een project betekent dat er diverse risico’s worden gelopen. Hieronder enkele zeer relevante.

Prijsrisico

Als eerste het prijsrisico. Omdat er vaak een lange periode van voorbereiding en een lange bouwperiode kan zijn is het soms moeilijk om de prijzen van de inkoop en de prijs bij oplevering goed op elkaar af te stemmen. Tussentijdse prijswijzigingen van inkoop kunnen flink roet in het eten gooien. Een illustratie hiervan vormt de aanbesteding van bouwprojecten in de crisisjaren tegen zeer concurrerende en lage prijzen. Het nu realiseren in de hoogconjunctuur met de krapte op de arbeidsmarkt en dure materialen, betekent nu vaak verlies op het project.

Calculatie risico

Verder is het calculatie risico te noemen dat ontstaat doordat er vooraf een begroting gemaakt moet worden die mogelijk geen rekening houdt met uitloop in de tijd of overschrijding van de kosten door tegenvallers in constructie en uitvoering. Dit risico hangt nauw samen met de ervaring van de projectontwikkelaar.

Realisatie risico

Dit komt ook tot uiting in het derde risico, het realisatie risico. Het kan gebeuren dat ernstige bedreigingen zoals bezwaarprocedures, te duur uitvallende constructies of onvoldoende ervaring met constructies ertoe leidt dat het project in zijn geheel niet af komt. De schade die dan ontstaat is voor alle betrokkenen enorm. Wie wel eens over de A6 bij Almere rijdt ziet daar sinds het einde van de vorige eeuw een half afgebouwd kasteel staan. Of deze betonnen kolos ooit afgebouwd zal worden is zeer onwaarschijnlijk. De ontwikkelaar is failliet. Voor een financier vormt dit scenario een nachtmerrie.

Timing

Als laatste wil ik nog het risico van timing noemen. Start, voortgang en realisatie van een project, betekent in veel gevallen een race tegen de klok. Stilstand en vertraging kunnen zeer grote schade tot gevolg hebben. Vaak zijn er ook boeteclausules verbonden aan te late oplevering. Ook als dit door externe factoren gebeurt.

Gezien de hiervoor beschreven risico’s is het financieren van een bouwproject, een zonnepark of een windmolenpark dan ook een bijzonder traject. Bij het begin van dit traject zal de bank of een andere financier dan ook voldoende financiële betrokkenheid van de ondernemer willen. Dit begint met de eigen inbreng of vermogenspositie van de ondernemers in het project. Daarnaast zal een vorm van juridische betrokkenheid zoals een borgtocht een item zijn. Zodra je voor zo’n vorm van aansprakelijkheid kiest, verliest de financiering wel zijn zuivere projectkarakter en zal het opschuiven richting een debiteurenfinanciering.

Garantie

Een project is een nieuwe cashgenerator. Het uitblijven of tegenvallen van de cashflow is dan ook een ramp. Om hier garanties voor te hebben wordt veelal een DSRA (debt service reserve account) geopend. Hierop staat een bedrag dat de projectondernemer in staat moet stellen gedurende een half jaar of een jaar de financieringslasten van het project op te brengen. Verder is een MRA (maintenance reserve account) ook gebruikelijk. Deze rekening garandeert dat de onderhoudskosten voldaan kunnen worden gedurende een af te spreken periode. Geen onderhoud betekent namelijk mogelijk stilstand en dus geen cashflow.

In veel gevallen wordt een projectfinanciering ook gekoppeld aan een aantal ratio’s of convenants waaraan het project moet voldoen. Denk daarbij aan de Solvabiliteit, DSCR (debt service coverage ratio = cashflow toereikend voor financieringslasten), Debt to Ebitda (de zwaarte van de financiering afgezet tegen de cashflow) en een ICR (intrest coverage ratio = bedrijfsresultaat toereikend voor rentelasten). Het niet halen van de afgesproken ratio’s betekent hogere financieringskosten en mogelijk zelfs beëindiging van de financieringsrelatie aangezien deze situatie als een default wordt aangemerkt.

Projectleiding vraagt dus om strak sturen; actief acteren en natuurlijk het nakomen van de verplichtingen die zijn aangegaan. De ideale projectmanager zit dus heel kort op de ontwikkelingen en stuurt snel omdat kleine “stuurfouten” en te laat sturen grote gevolgen hebben.

Blijf op de hoogte van ons aanbod met onze nieuwsbrief

Certificering

Cedeo
Belasting
Pe
Nopd